Denkhoeden van Bono

In een groepsproces zoals dit doorgaat in een team zijn houdingen (onbewust...) soms sterk bepalend voor de voortgang. Zij uiten zich voornamelijk in lichaamstaal en op die manier beïnvloeden ze de processen. De relaties die zo ontstaan in een groep die met een probleem te maken krijgt kunnen heel complex worden. De techniek werd bekend als "de zes denkhoeden" en ontwikkeld door Edward de Bono. Het geeft een methodische aanpak weer van de meeste houdingen die in zo'n groep kunnen voorkomen. In de methode worden de zes houdingen bewust gemaakt en op min of meer willekeurige manier afgewisseld. Dit resulteert dikwijls in verrassende nieuwe wendingen in het proces, of laat het proces vlotter verlopen. De vergadertechniek met de zes denkhoeden stelt ons in staat om 1 vergadering verschillende duidelijk gekozen rollen te spelen. We kunnen 6 verschillende kleuren definiëren die overeenkomen met denkstijlen die in een vergadering aan bod dienen te komen. De kleuren refereren naar het soort denken. De deelnemers zetten telkens een hoed op van de kleur waarin zij op dat moment wensen te communiceren. Het dragen van de hoeden maakt het ons mogelijk om dingen te denken en te zeggen die we anders nooit kunnen denken en zeggen, zonder ons ego in gevaar te brengen.

De witte hoed
Maagdelijk wit denken, in de vorm van feiten, cijfers en informatie. Met de witte hoed streven de denkers naar een zo groot mogelijke objectiviteit. Het vergaren van informatie is het doel. Cijfermateriaal is hierbij nuttig, studies worden aangehaald. Bij het witte denken zou je je moeten inbeelden een computer te zijn die zuiver feiten weergeeft.

De rode hoed
De rode hoed verleent emoties, intuïtie en gevoelsoordelen een legitieme status als belangrijk bestanddeel van ons denken. De rode gedachten behoeven geen argumenten? De denker kan de rode hoed opzetten om een gevoel te uiten, maar ook aan anderen vragen om de rode hoe op te zetten.

De zwarte hoed
De denker met de zwarte hoed vestigt de aandacht op alles wat verkeerd kan gaan, onjuist is of risico's inhoudt. Hij geeft aan waarom iets niet zal functioneren. Het 'zwartkijken' is een objectieve pogingen om de negatieve elementen toe te voegen aan de landkaart.

De gele hoed
De kleur van de zon verbeeldt het positieve en constructieve denken. De gele hoed brengt suggesties aan, zoekt naar de voordelen van een voorstel, ontwikkelt prille ideeën, bekijkt hoe ze in de praktijk werkbaar kunnen worden gemaakt. De gele denker is steeds op zoek naar kansen.

De blauwe hoed
De blauwe overspant het denkproces. De blauwe hoed is de dirigent van het orkest, organiseert de vergaderingen, denkt over het denken. De blauwe denker definieert de problemen, formuleert de vragen en regelt de opeenvolging van de verschillende denktaken.

De groene hoed
De groene hoed betekent: vruchtbaarheid, creativiteit. Zaden die ontkiemen en tot wasdom komen, beweging, provocatie. Alternatieve en nieuwe ideeën zijn welkom.

Samenvattend:
De witte hoed: de naakte feiten, nadere informatie
De rode hoed: emotioneel
De zwarte hoed: kritisch, negatief, pessimistisch
De gele hoed: zonnig, optimistisch, positief
De blauwe hoed: convergent, samenvattend, beslissend
De groene hoed: het associatieve, laterale denken.