Johari venster
Feedback betekent letterlijk: terugkoppeling
Feedback is een van de meest gebruikte agogische instrumenten om onszelf in beweging te krijgen. Van feedback kunnen we veel leren.
In een klimaat van vertrouwen leren we onszelf op twee manieren kennen: via onszelf en via anderen, via onze eigen ogen en via vreemde ogen.
Het Johari Venster, genoemd naar de sociaal-psychologen Joe Luft en Harry Ingham, kan dit dialogische proces grafisch toelichten. Het model illustreert hoe mensen zichzelf zien, ervaren, waarderen en dat uiten en hoe zij door anderen gezien, ervaren en gewaardeerd worden en hoe die anderen dat uiten.
| |
Bekend aan jezelf |
Onbekend aan jezelf |
Bekend aan anderen |
vrije ruimte |
blinde vlek |
Onbekend aan anderen |
verborgen gebied |
onbekende zone |
Als je feedback krijgt kun je je vrije ruimte vergroten en je blinde vlek verkleinen
" doordat ik feedback krijg van een ander over gedrag dat mijzelf onbekend is wordt
- mijn vrije ruimte vergroot en
- mijn blinde vlek verkleind
" doordat ik feedback geef aan de ander over het gedrag dat hem wellicht onbekend is, vergoot ik zijn vrije ruimte en verklein ik mijn verborgen gebied.
Voorbeeld:
In een werkgroepje zit een jongen die makkelijk het woord neemt, hij wacht niet tot hem iets gevraagd wordt, maar heeft snel zijn mening klaar.
Het lukt een meisje dat stiller en afwachtend is niet om aan het woord te komen. Bij de evaluatie zegt zij:
'Het valt mij op dat jij makkelijk het woord neemt en snel je gedachten onder woorden kan brengen. Ik voel me er niet prettig bij, omdat ik mijn gedachten helemaal niet zo snel kan verwoorden. Ik zeg weinig in de groep. Niet omdat ik niets te zeggen heb, maar jij me gewoon altijd voor. Ik zou willen dat ik meer ruimte kreeg om mijn gedachten te ordenen.'
De jongen krijgt iets te horen over zijn blinde vlek, namelijk dat hij ten koste van anderen ruimte inneemt.
Het meisje verkleint haar verborgen gebied door iets over zichzelf te vertellen, wat anderen nog niet bekend was.
Belang van feedback
De vrije ruimte van cliënten helpen te vergroten door feedback te geven.
Verschil tussen feedback en kritiek
Kritiek geven zegt meer over de zender (degene die kritiek geeft) dan over de ontvanger degene aan wie de kritiek gegeven wordt). Feedback heeft dan de vorm van een verwijt.
Bij feedback geeft de zender wat hij ziet, denkt en voelt
Als feedback geven echter onbewust projecteren is, dan is het voor de ontvanger moeilijk om er iets mee te doen.
